کاغذ از شرایط بحرانی خارج شده هست/ ۱۲ دقیقه و نیم سرانه روزانه مطالعه هست

به گفته خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، عصر امروز (پنجشنبه یکم آذر) سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درحاشیه مراسم روز «کتابگردی» درون جمع خبرنگاران به سوالات آنها جواب داد.

*کاغذ از شرایط بحرانی خارج شد هست

صالحی درون جواب به سوال فارس مبنی بر اینکه  برنامه ارشاد ازبرای سامان دادن به وضعیت کاغذ درون وضعیت کنونی با توجه به قیمت کاغذ و افزایش بیش از دوبرابری قیمت آن نسبت به وقت برگزاری نمایشگاه کتاب تهران (اردیبهشت ۹۷) و فشاری که بر بنگاه‌های مرتبط با نشر وارد می‌شود، چیست، گفت: ازبرای جواب به این سوال احتیاج هست که مقدمه‌ای را توضیح دهم. دولت یازدهم و دوازدهم یکی از رویکردهایی که دنبال می‌کردند بحث ثبات نرخ ارز بود. ثبات نرخ ارز کمک می‌کند که بازار تولید و توزیع مبنای روشنی داشته باشد و یکی از همت‌های دولت ثابت نگه داشتن نرخ ارز بود و با این نگاه مسیر تولید و مصرف را با یک آرامش و برنامه‌ریزی همراه کنیم. لذا شاهد هستید که تا قبل از بهمن سال قبل این دولت یکی از موفق‌ترین دولت‌ها درون کنترل نرخ ارز بود.

وی افزود: این با یک پیگیری مداوم به وجود آمد و آقای روحانی و دولت تلاش کردند این اتفاق روی دهد. اتفاقی که بر اساس یک بدعهدی روی داد و هم دولت و هم مجموعه نظام ازبرای تنش‌زدایی جهانی تلاش کردند و خب برجام تدوین شد ولی به خاطر یک بدعهدی و خروج ترامپ از برجام شرایط را متفاوت کرد. دولت هم درون شرایطی قرار گرفت که می‌بایست میان بد و بدتر یکی را انتخاب می‌کرد. طبعا نگاه رئیس‌جمهور این بود که ما دو نرخی نداشته باشیم و دلار تک‌نرخی بماند. چون عملا چندنرخی شدن ارز به بعضی رانت‌ها و فسادها و عدم برنامه‌ریزی منتهی می‌شد ولی با بحث خروج از برجام جنگ روانی و اقتصادی طبیعتا دولت باید درون کوتاه‌مدت وقت درون این قضیه ورود می‌کرد. ورود دولت هم درون این بود که کالاهای اساسی را کنترل کند و خب فشار کمتری از این مسیر به مردم وارد شود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تلاشی که درون این مرحله انجام داد این بود که کاغذ درون لیست کالاهای اساسی قرار داده شود. خب درصورتیکه قرار داده نمی‌شد شرایط بازار پرنوسان‌تر می‌شد و درون صنعت نشر اثر می‌گذاشت. 

این مقام مسئول درون ادامه گفت: مرحله دوم البته به خاطر اتفاقاتی که درون واردات تمام کالاهای اساسی صورت گرفت که آمادگی وجود نداشت و به اعتبار تجربه‌های قبلی که درون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشتیم، ما نمی‌خواستیم مستقیم وارد بحث کاغذ شویم. ورود درون این قسمت حواشی می‌توانست داشته باشد و از آن فاصله می‌گرفتیم و خب پیگیری‌هایی می‌کردیم تا اینکه درون شهریور ماه به نظرآمد که یک دخالت حتی ازبرای یک دوره کوتاه‌مدت وقت می‌کردیم. درون همان وقت کارگروه کاغذ تشکیل شد و مسیری که الان به طور موقت طی می‌کنیم و دائمی نیست این بود که درون این کارگروه کاغذ هم دولتی‌های موثر مانند وزارت «صمت» و بانک مرکزی حضور داشته باشند و هم تشکل‌های فعال نشر اعم از مطبوعات و ناشران که دبیرخانه آن هم درون ارشاد باشد. تقریبا از آخر شهریور این دبیرخانه شکل گرفته و موارد تقاضاها درون آن بحث می‌شود و پس از تصویب مراحل خود را طی می‌کند. تاکیدی که ما درون این مسیر داشتیم این بود که از مجموعه‌های مختلف درون این کارگروه حضور داشته باشند که این حضور موجب شود تا احتمال رانت‌خواری و توزیع غیرموجه به حداقل برسد. زمانی مجموعه‌های مختلف حضور داشته باشند این احتمال کاهش پیدا می‌کند و البته نمی‌توانم بگویم منتفی هست. نکته دیگر این که تصمیم‌های این کارگروه شفاف باشد و مجموعه تقاضاهای این کارگروه درون سامانه موجود هست و درون مراحل بعدی هم درون سامانه‌ای که شکل گرفته، مجموع کسانی که درخواست دریافت کاغذ دارند درون آن ثبت شوند و خب صنوف نشر درون آن متصدی هستند و درون اینجا تخصیص‌ها ارائه می‌شود.

سیدعباس صالحی درون ادامه گفت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آن‌چیزی را که پیگیری کرده این بوده که کاغذ کالای اساسی محسوب شود. ساختار حداقلی فساد را شکل دهیم و شفافیت حداکثری درون مصوبات و دریافت کاغذ باشد. مسیری که طی این دو ماه به صورت دبیرخانه‌ای طی کرده‌ایم، طبیعتا درخواست‌هایی که از سوی وزارت «صمت» تایید شده ازبرای پرداخت به بانک مرکزی ارسال شده و تامین ارز شده و معلوم هست و مقداری از این درخواست‌ها تامین ارز نشده هست. شرایطی که درون حوزه کاغذ داریم مشابه دیگر کالاهای اساسی هست ولی نمی‌خواهیم بگوییم که مشکل نداریم ولی حداقل از بحران درون شرایط عادی خارج شده و درون آینده هم این بحران را نخواهیم داشت. تلاش کامل بر این هست که این بازار هم کنترل شود و هم نرخ آن حداقلی باشد. درون عین حال تلاش می‌کنیم که دسترسی به کاغذ حداکثری شود.

*میان تولید و میزان مطالعه کتاب فاصله زیاد هست

وی درون توضیح سوالی مبنی بر اینکه درون این روز شنونده درد دل‌های ناشران و کتابفروشان هستید و خب واکنش‌ها چگونه هست،گفت: حوزه نشر و کتابفروشان دردل‌های قدیمی دارند و من هم با این دردل‌ها آشنا هستم. متاسفانه درون حوزه نشر و کتاب به علل مختلفی اتفاقات مختلفی افتاده که احتیاج به رسیدگی دارد و قسمت قابل توجه آن باید این باشد که جامعه مصرف‌کنندگان را به این موضوع حساس‌تر کنیم. خوشبختانه حوزه تولید کتاب طی سال‌های پس از انقلاب مسیر رو به رشدی داشته ولی مسیر کتابخوانی همپای تولید کتاب حرکت نکرده هست.

وی افزود: به نظر می‌آید مجموعه‌های مختلف باید به کمک پدیدآورندگان و صنعت نشر بیایند ازبرای اینکه مسیر تولید با مسیر مصرف تناسب خود را برقرار کند. این که سرانه مطالعه ما درون کشور براساس مطالعاتی که ما از سنجش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان به آن رسیدیم روزانه ۱۲ دقیقه و نیم هست، و خب این رقم با هرمبنایی باشد فاصله زیادی میان تولید کتاب و میزان و سرانه مطالعه‌ای که باید داشته باشیم وجود دارد. به نظر می‌رسد ما خواهان یک نهضت ملی هستیم ازبرای اینکه این فاصله را کم کنیم و آن نهضت ملی حرکتی هست که خیلی‌ها باید درون آن شرکت کنند. رسانه‌ها حضور جدی درون این حرکت می‌توانند داشته باشند و نظام آموزش و پرورش که نظام مبتنی بر کتاب‌های استاندارد و کنکوری هست و بچه‌ها را از کتاب‌های آزاد دور می‌کند و اخلالی را درون نظام مطالعه بچه‌ها ایجاد می‌کند.

*دولت به تنهایی درون ترویج کتاب نمی‌تواند نقش اصلی را ایفا کند

وی درون جواب به اینکه راهکار این اتفاق چیست، گفت: آن چیزی که می‌تواند با اهمیت باشد این هست که ما باید باور کنیم درصورتیکه حس می‌کنیم هوای شهر اکسیژن کم دارد همه ازبرای آن بسیج می‌شوند، پس باید ازبرای کتاب هم این حس ایجاد شود که کتاب نخواندن مضر هست. فرهنگ ملی و دینی ما با کتاب می‌تواند توسعه پیدا کند و این نگاه می‌طلبد که رسانه، خانواده و مدرسه و مجموعه‌های حاکمیتی از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درون این نهضت ملی حرکت کنیم. این که درون رسانه کتاب کم دیده می‌شود، اینکه درون نظام آموزش و پرورش کتاب‌های آزاد وجود ندارد، اینکه خانواده‌های ما نظام ارزش‌گذاری آنها نمره و قبولی درون کنکور هست اتفاق خوبی ازبرای یک جامعه رو به توسعه نیست.

صالحی درون توضیح برنامه‌های وزارتخانه متبوعش ازبرای این موضوع گفت: آنچیزی که ما دنبال می‌کنیم این هست که این اتفاق باید تبدیل به یک حرکت اجتماعی شود و از دوره‌ای که معاون فرهنگی ارشاد بودم آن را پیگیری کردم. دولت به تنهایی درون این قضیه نمی‌تواند نقش اصلی را ایفا کند. ما از طریق مروجان کتاب و تفاهم‌نامه با مهدهای کودک و مدارس می خواهیم کتابخوانی را نزد کودکان و افراد جامعه ضریب بیشتری بدهیم.

*توضیحاتی درون باب لایحه مالکیت معنوی

وزیر فرهگ و ارشاد اسلامی درون جواب به این سوال که درون زمینه کپی‌رایت چه اتفاقاتی رقم زده شده، گفت: مسئله‌ای که ما داریم این هست که قانون حمایت از پدیدآورندگان ما قانونی قدیمی هست و خب اتفاقاتی طی سال‌های پس از آن طی این حدود نیم قرن پس از تصویب آن درون حوزه نشر افتاده که خواهان تجدیدنظر هست. خب وزارذت فرهنگ و ارشاد اسلامی لایحه مالکیت معنوی را تهیه کرده و به مجلس داده و درون کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس این لایحه درون مراحل نهایی هست و امیدواریم از طریق آنچه پیشنهاد شده حقوق پدیدآورندگان داخلی و خارجی جایگاه بهتری پیدا کند. امیدواریم این لایحه هرچه سریع‌تر مسیر خود را طی کند.

*کتابفروشی‌ها محلی دریچه تنفسی فرهنگ محلات هستند

صالحی درون جواب به اینکه کتابفروشی‌ها محلی بیش از هر زمانی درون معرض آسیب هستند، سیاست ارشاد ازبرای حمایت از این کتابفروشی‌ها چیست، گفت: منابعی که می‌توانند کمک‌کننده باشد درون چند حوزه از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تلاش‌هایی صورت گرفته ولی به نظر می‌رسد که باید مسیرها و افق‌ها را گسترده‌تر کرد. کارهایی که شروع شد و تسهیلات حمایتی از کتابفروشان از جمله آنها بود و امیدواریم بتوانیم منبع ها را توسعه بدهیم تا از کتابفروشی‌ها محلی بتوان حمایت کرد. طرح‌هایی که درون این چند ساله با عنوان‌هایی نظیر عیدانه، تابستانه و پاییزه برگزار شد با همین نگاه شکل گرفته هست. اینکه بتوانیم از طریق کتابفروشی‌ها و نهادهای فرهنگی حمایت‌های بالاسری کنیم و تلاش‌هایی از جنس معافیت مالیاتی کتابفروشان درون دست انجام هست و باید بر این تلاش‌ها افزود چون کتابفروشی‌های محلی به نوعی دریچه تنفسی فرهنگ محلات هستند ما هرمقداری بتوانیم این دریچه را گسترش بدهیم به فرهنگ شهری خود کمک کرده‌ایم.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *