تازه ترین اخبار صدا و سیما، فیلم و سریال

صالحی: مستندنگاری حوزه مهمی ازبرای شناسنامه‌سازی هست/ بایرامی: مستندنگاری شتر گاو پلنگ هست • اخبار سیما

دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷

به گفته خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، آیین پایانی یازدهمین جایزه ادبی جلال آل احمد، دقایقی قبل با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از اهالی فرهنگ و ادبیات درون تالار قلم کتابخانه ملی شروع شد.

بروجردی: اصحاب سیاست، هنر و قصه نسبت به جلال اظهار علاقه کرده‌اند

بر اساس این گفته، اشرف بروجردی، رئیس کتابخانه ملی درون این مراسم گفت: جلال از جمله نویسندگانی بود که با ژرف‌اندیشی و نگاه عمیق درون تک تک وقایع و حوادثی که اطرافش بود می‌خواست با همان زبان ساده همه آنچه را می‌دید به رشته تحریر درآورد.

وی با اشاره به آثار جلال آل احمد خاطرنشان کرد: درون آن روزها اصحاب سیاست، هنر و قصه همه به نحوی اظهار علاقه نسبت به جلال را درون نوشته‌های خود داشتند.

بروجردی درون ادامه مطالب خود با تاکید بر اینکه آثار جلال ماهیت داستانی دارد، متذکر شد: فکر می‌کنم تک تک اصحاب دانش و همه کسانی که علاقمند به آینده این سرزمین هستند، باید بکوشند ادبیات که زبان فهم مطالب و انتقال مطالب به دیگران هست را حفظ کنند و آن را ازبرای نسل آینده به ارمغان آورند.

دبیر علمی جایزه: پیشنهاد من، اعطای جایزه بر اساس کارنامه نویسندگان بود

محمدرضا بایرامی، دبیر علمی یازدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد نیز درون این مراسم گفت: تشکر می‌کنم از دوستان بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان که شبانه روز و به دور و فراتر از محدودیت‌های اداری و ساعات کاری، درون خدمت هرچه دقیق‌تر برگزار کردن این رویداد با اهمیت ادبی بودند و هستند. تشکر می‌کنم از تیم‌های داوری که علیرغم اختلاف سلیقه‌های عمیق و بحث و جدل‌های اساسی، محترمانه و دوستانه، تا آخر کنار هم نشستند و تلاش کردند به انتخاب بهترین‌ها برسند؛ به‌دور از هر حب و بغضی و بدون درون نظر گرفتن اسم ناشر و نویسنده و یا تازه کار و کهنه کار بودن کسی. به همه این عزیزان و معاونت محترم فرهنگی وزارت ارشاد خسته نباشید و به برندگان و تقدیر شده‌ها و نویسندگانی که آثارشان درون لیست نهایی قرار گرفته، تبریک می‌گویم.


درون حالی که ۴ دوره گذشته جایزه جلال درون تالار وحدت برگزار شده بود، این دوره درون تالار قلم برگزار شد

وی ادامه داد: خدا را شکر که دور دیگری از جایزه جلال به سرانجام رسید؛ با همه ضعف‌ها و حسن‌هایش. درون آستانه چهل سالگی انقلاب اسلامی هستیم و می‌دانید که چهل عدد کامل هست و بسیار بسیار معنی دارد. درون اساطیر و فرهنگ و ادبیات و ادیان. پیامبر اکرم و عزیز ما هم درون چنین سالی سمت وحی قرار گرفت که بخواند به نام پرورگاری که آفریننده هست و صاحب قلم!

بایرامی اضافه کرد: به طور طبیعی درون چنین سالی و یا تا چنین سالی، انتظار می‌رفت ادبیات داستانی انقلاب، دست‌کم رمان مهمش را منتشر کند. متاسفانه باید گفت، هیچ اتفاق بزرگی ازبرای ادبیات انقلاب نیفتاده تا بتواند تصویر تمام قدی از آن را نشان بدهد و شاید هم حق همین هست تا بدانیم که محدود و کانالیزه کردن‌ها و دوستی خاله خرسه و چیزهایی از این دست، چقدر می‌تواند مانع باشد درون مواردی و به عنوان یک کفه با اهمیت ترازو. به این معنی بحث متولیان فرهنگی که به طور طبیعی لازم هست امکان باشند و نه چیز دیگری. باید به هنرمند و حس وی اعتماد می‌شد چون قطعا و حتماً، وی جامعه و حوادث تاریخی را بهتر و درست‌تر از سیاستمدار می‌شناسد و می‌تواند نه لزوما تحلیل، که لااقل تصویر کند. حقش بود که مثلاً  «دُن آرام» این انقلاب تا الان نوشته می‌شد. با همان صراحت. به این معنی نشان دادن بد و خوب انقلاب با هم. به این معنی با درون کنار هم قرار دادن «موجود» و «مطلوب»! که نشد و ننوشتند، به دلایل مختلف و آنگونه که افتد و دانی.

دبیر علمی یازدهمین دوره جایزه جلال خاطرنشان کرد: شاید به دلیل همین کمبود هست که شکل‌ای به نام خاطره ـ قصه، با تکیه بر اصلی به نام حجیم بودن، متولد شد و با سرعت مسیر خودش را می‌رود و از حمایت و خرج زیاد هم برخوردار هست. مسابقات کتابخوانی سراسری برایش مسیر می‌اندازند، از بودجه عمومی، خرید‌های چندین هزارتایی ترتیب می‌دهند و… گاهی رویش می‌نویسند «خاطره» و دیگران می‌خوانند «رمان». گاهی رویش می‌نویسند «رمان» و دوستان ما می‌خوانند «خاطره» و ازبرای همین هم درون قسمت مستندنگاری بهش جایزه می‌دهند. تقصیری هم ندارند، به چه دلیل که با شتر گاو پلنگی طرفند که درون آن ازبرای انتخاب ماهیت، تنها باید به اجتهاد خودشان عمل کنند و نه برچسب روی جلد که توضیح نویسنده هست یا ناشر.

بایرامی تأکید کرد: البته این کارها هم خوب و بد دارد. قطعاً هم به خوبش جایزه می‌دهند. خوبش سر چشم، ولی درون آن تخیل و سندسازی هم هست؛ کم و بیش. با این حال حلوا حلوا می‌شود. به چه دلیل؟ آیا متولیان فرهنگی ما از نقد ادبی و رمان و قصه ناامید شده‌اند؟ یا چون بیشترشان محافظه‌کارند، فکر می‌کنند پروبالی ندهند به اسبی که چموشی هم دارد و ممکن هست چند لگدی هم بپراند به هرحال و شاید و درون آینده؟ ازبرای همین هم درصورتیکه چه تلاش نمی‌کنند به حاشیه برانندش، ولی زیاد هم بهش رو نمی‌دهند تا پررو نشود؟ ترجیح آن یکی هست، هرچند که ماندگاری چندانی هم نداشته باشد.

دبیر علمی جایزه جلال با طرح این سوال که: «تا الان شنیده‌اید که ازبرای تبلیغ و ترویج رمان و داستانی خرج شود؟» گفت: مسابقات کتابخوانی و خریدهای آن‌‌چنانی پیشکش. این قسمت به هیچ وجه با اهمیت گرفته نمی‌شود؛ درون حالی که همه از ارزش و تاثیرگذاری‌اش حرف می‌زنند، البته تنها حرف. و یادم هست یک زمانی شاعری هم ـ شوخی و جدی ـ درون فضیلتش سروده بود: ای بسا مردا که با یک قصه ماند/ ختم این کیلونویسان را بخواند.

وی اظهار داشت: داوری و مسوولیت آن، یکی از کارهای دشوار دنیاست به گمانم و درون اصل تنها برازنده آن داور یکتا و بی‌همتا، به خصوص درون حالتی که بخواهیم تعبیر مو لای جرز نرفتن را درون موردش به کار ببریم. داوری دشوار هست و داوری درون جایزه‌ای مثل جلال آل احمد دشوار‌‌تر، چون با این‌که پول این جایزه را دولت می‌دهد، ولی جایزه ملی ماست به نوعی و درون نبود جایزه‌هایی با این شأن و گستردگی و ارزش مالی. هستند جوایزی که با ادعای خصوصی بودن، تلاش درون پیدا کردن جایگاه ملی دارند ولی متاسفانه گاه تنگ نظری‌ها، آنها را تا حد جایزه‌های محفلی و دورهمی، تنزل می‌دهد. درون این جایزه‌ها قسمت زیادی از ادبیات ما ازبرای همیشه و به دلیلی ناروشن و غیر ادبی، غایب هست. درون جایزه جلال ولی غایب نداریم.

بایرامی گفت: تا آن‌جایی که من می‌دانم و شاهد بودم، همه دیده و تحقیق می‌شوند و سطح هر سال جایزه را هم کتاب‌های موجود درون همان سال و مقایسه میان آن‌ها انتخاب می‌کند و نباید عطف به ما سبق کرد. به هیچ وجه. البته قبل از تاسیس جایزه، دست بر قضا، من هم درون جلسات متعدد مشورتی آن شرکت می‌کردم و یکی از پیشنهادهای مصرانه‌ام این بود که جایزه همانند نوبل، به مجموعه کارنامه ادبی نویسنده داده شود، به بهانه یکی و ترجیحاً بهترین اثر وی و نه به یک اثر به تنهایی. به قول شاعر، این فصل را بسیار خواندم، ولی توجهی نشد و آب درون هاون کوبیدن بود. توجه نشد، ولی به نظر می‌آمد درون سال‌هایی به آن عمل شد. به این معنی به کسانی جایزه دادند که نویسندگان خوبی بودند ولی کار آن سالشان، عقب‌تر از کارهای قبلی‌شان بود.

وی درون ادامه سخنانش اظهار داشت: به هرحال، درصورتیکه به آن پیشنهاد عمل می‌شد، الان دیگر شاهد موازی کاری بی‌معنا نبودیم و درون جاهایی و بخشی از کتاب سال هم حالت تشریفاتی پیدا نمی‌کرد که تابعی باشد از جایزه جلال و برنده آن. درون آن صورت، کتاب سال می‌توانست «بوکر» باشد درون مقایسه با نوبل. مثلاً!

دبیر علمی یازدهمین دوره جایزه جلال درون آخر گفت: آخرین نکته این‌که، هنرمند خالق زیبایی هست و زمانی می‌نویسد، تمام وجودش را درون آن به ودیعه می‌گذارد و گاه با همه خلوص وابسته کارش شده و درون آن غرق می‌شود. بنابراین زمانی معتقد هست یا می‌گوید کار خوب و یا بسیار خوبی نوشته که ممکن هست دیگران آن را ندیده و یا خوب ندیده باشند، قصد فریب ندارد به هیچ وجه. قطعاً به این امر اعتقاد دارد به چه دلیل که درصورتیکه جز این بود، گاهی اصلاً دلیلی نداشت بنویسد. خصلت کمال خواهی هنرمند سبب می‌شود که فکر کند بهترین کار را دارد انجام می‌دهد و درصورتیکه جز این باشد، بعضی اصلاً قلم به دست نمی‌گیرند. من دست همه هنرمندان این چنینی را می‌بوسم، فارغ از این‌که درون جوایز ادبی مختلف، حضور داشته باشند یا نه و درون آخر، از شرافت کاری، جسارت، صداقت و امانتداری تک تک دوستان داورم قدردانی می‌کنم و خدا را شاکرم که هیچ عامل بیرونی و حاشیه‌سازی درون رای و نظر آن‌ها نافذ نبود.

درون ادامه مراسم، کتاب «بلاغت ساختارهای نحوی درون تاریخ بیهقی» به قلم «لیلا سیدقاسم» از نشر هرمس، اثر شایسته تقدیر قسمت «نقد ادبی» معرفی شد و معادل ۱۰ سکه جایزه گرفت.

«ویکی ادبیات» رونمایی شد

محسن جوادی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز درون این مراسم اظهار داشت: با مسیر‌اندازی «ویکی ادبیات» مسیر بر تحریف تاریخ ادبیات بسته می‌شود و زمینه مشارکت را ازبرای ادب دوستان فراهم می‌کند. دانشنامه اینترنتی هست که اطلاعات نویسندگان و ادیبان را به مخاطبان عرضه می‌کند.

مهدی قزلی، مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان نیز درون توضیح این «ویکی» بیان کرد: «ویکی‌های زیرمجموعه خیلی طول می‌کشد تا آماده استفاده کردن شود، ولی همکاران بنده درون بنیاد با حمایت دکتر جوادی درون کمتر از دو ماه البته با پیش مطالعه مکفی به مرحله مدخل‌نویسی کار را رساندند؛ کاری که درون سایر کشورها حداقل ١٦ ماه طول می‌کشد.

درون ادامه مراسم، کتاب «زخم شیر» به قلم صمد طاهری از نشر نیماژ درون قسمت «مجموعه قصه کوتاه» شایسته تقدیر شناخته شد و معادل ۱۰ سکه جایزه گرفت.

جایزه ادبی جلال آل‌احمد همچنین درون قسمت مستندنگاری، دو اثر را مشترکاً برگزیده کرد. «الف لام خمینی»  به قلم هدایت‌الله بهبودی از انتشارات موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی و «رکاب‌زنان درون پی شمس» به قلم حسن کرمی قراملکی از انتشارات ستوده مجموعاً معادل ۳۰ سکه بهار آزادی جایزه گرفتند.

هدایت‌الله بهبودی، پس از دریافت جایزه‌اش گفت: قسمت مستندنگاری آسمانش کدرتر از سایر قسمت‌هاست. گرفتاری داوران درون این قسمت بسیار هست؛ به چه دلیل که گاهی کتاب‌ها از یک جنس نیست و نمی‌توان مقایسه کرد. بنابراین، فکری به حال تفکیک منطقی آثار درون قسمت مستندنگاری کنید.

جایزه ادبی جلال آل‌احمد، همچنین درون قسمت آتیه قصه ایرانی به محمدعلی رکنی، محمدرضا شرفی خبوشان، الهام فلاح و سیدمیثم موسویان که با رأی مردم انتخاب شده بودند، جایزه داد.

رکنی هنگام دریافت جایزه‌اش گفت: درون فضای ادبیات کشور نور، اشراقی لازم بود تا به ادبیات تابیده شود. من نویسنده لازم هست درون فضایی قرار گیرم تا نوری تابیده شود. ما خواهان خلوتی هستیم تا این نور را بر مردممان بتابانیم.

الهام فلاح درون سخنانی پس از دریافت جایزه‌اش گفت: درون حال حاضر هیچ مسئله‌ای به اندازه دو قطبی شدن، ادبیات ما را زمین نمی‌زند. ادبیات به این معنی باید با اثر مواجه باشید، نه ظاهر و مسلک نویسنده.

درون ادامه این مراسم از احمد مدقق، نویسنده افغانستانی رمان «آوازهای روسی» و مصطفی جمشیدی به خاطر ۴ دهه فعالیت ادبی تقدیر شد که جمشیدی این جایزه را به فرزند شاعرش اعطا کرد.

مدقق هم حین گرفتن جایزه‌اش گفت: این موفقیت حاصل نمی‌شد مگر به واسطه اعتماد و فرصتی که «موسسه شهرستان ادب» درون قالب مدرسه رمان درون اختیارم گذاشت.

 

درون ادامه این مراسم با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و ابراهیم زاهدی مطلق کتاب «قصه‌نویسی باکلاس» رونمایی شد.

درون قسمت رمان و قصه بلند، درون حالی که منتقدان ادبیات داستانی، «رهش» نوشته رضا امیرخانی را از جمله آثار ضعیف سال ۹۶ و نویسنده سرشناس آن می‌دانستند، جایزه اثر برگزیده شامل ۱۰۰ میلیون تومان و لوح تقدیر به همین اثر تعلق گرفت!

رضا امیرخانی پس از دریافت این جایزه گفت: قسمت مالی جایزه‌ام را به موسسه پژوهشی «دانایار» که وجه همتش توانمندسازی آموزگاران اهل سنت مقطع ابتدایی هست، تقدیم می‌کنم؛ چون از دوستانم هستند و می‌شناسمشان.

وزیر ارشاد: آنچه امروز به آن رسیدیم و آنچه باید برسیم فاصله بسیار دارد

سیدعباس صالحی، وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی درون این مراسم اظهار داشت: این جایزه درون سه گرایش تنظیم شده هست، ابتدا قصه که ازبرای همه ما اهمیت داشته و دارد، به چه دلیل که بخشی از رویش زبان فارسی ما مرهون قصه هست. قصه زبان فرهنگ غیر رسمی ماست و قصه زبان گفتگوی ما با جهان می‌تواند باشد.

وزیر ارشاد به گذشت ۴۰ سال از انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: خوشبختانه درون ۴۰ سال انقلاب مسیر تولید قصه رو به افزایش بوده هست.

وی با ارائه آماری افزود: از سال ٩٢ تا ٩٦ حدود ۹ هزار کتاب چاپ اولی داشته‌ایم و طی این پنج سال ۶ هزار مولف معرفی شده هست. به این معنی یک سوم کتاب‌های ۴۰ سال گذشته طی پنج سال گذشته چاپ شده هست که نشان می‌دهد ما مسیر سریعی درون قصه‌نویسی بطور عام و پنج سال گذشته به شکل خاص داشته‌ایم.

به گفته وزیر ارشاد، اینکه قصه‌نویسان جوان رو به افزایش هستند از ثمرات این سال‌هاست؛ ضمن این که بانوان جایگاه خاصی درون این مسیر داشته‌اند و قصه، این جانمایه هنری همچنان می‌تواند محل توجه قرار گیرد.

وزیر ارشاد به حوزه مستندنگاری هم اشاره کرد و گفت: دامنه این حوزه و مسئله بسیار فراخ هست و گاهی کار داوری را دشوار می‌کند، ولی درون مجموع مستندنگاری حوزه با اهمیت و قابل توجهی ازبرای شناسنامه‌سازی هست.

صالحی ادامه داد: زمانی آثار و ده‌ها امر دیگر از شناسنامه خود دور می‌شوند، طبیعی هست درون مسیر الهام و تحریف قرار می‌گیرند. مستندنگاری به این معنی شناسنامه‌دار کردن امور و حتما درون حوزه مستندنگاری قدم‌های خوبی برداشته شده و اتفاقات حوزه خاطره‌نگاری دفاع مقدس حکایت این مسیر دارد، ولی خواهان میدان‌های تازه هستیم و هم اکنون نتوانستیم تجربه‌ها را مستندنگاری کنیم.

وی درمورد نقد ادبی هم خاطرنشان کرد: نقد ادبی، جوهره ادبیات هست و از زمانی که ادبیات درون تاریخ بشر شروع شده همزاد وی نقد ادبی بوده هست. نقد ادبیات علاوه بر سنجش اثر ادبی به اتفاقات تازه‌ای هم منجر می‌شود که درون پرتو لایه‌های تفسیر هست که امکان معناهای تازه را از متن می‌یابیم.

وزیر ارشاد خاطرنشان کرد: جایزه جلال آل‌احمد درون این سه ضلع درون حال حرکت هست و مثل هر جایزه‌ای نباید توقع داشت که همه امور را بر دوش بگیرد، ولی درون حوزه خود تلاش می‌کند بخشی از جریان پیشبری ادبیات را داشته باشد.

وی درون آخر گفت: آنچه امروز به آن رسیدیم و آنچه باید برسیم فاصله بسیار دارد.

انتهای پیام/